Ngày 17/8/2026, Đại học Quốc gia Hà Nội (ĐHQGHN) tổ chức Seminar với chủ đề “AI và năm trụ cột phát triển tri thức quốc gia trong kỷ nguyên AI”, với sự tham gia của GS. TSKH. Nguyễn Văn Tâm, Chủ nhiệm Khoa Khoa học Máy tính, Dữ liệu và Trí tuệ Nhân tạo, Học viện Bách khoa Paris (Institut Polytechnique de Paris – IP Paris). Sự kiện thu hút sự tham dự của lãnh đạo ĐHQGHN, lãnh đạo các đơn vị thành viên, cùng đông đảo các nhà khoa học, giảng viên và cán bộ nghiên cứu trong lĩnh vực công nghệ, trí tuệ nhân tạo và khoa học liên ngành.
Tham dự Seminar có PGS.TS. Phạm Bảo Sơn, Phó Giám đốc ĐHQGHN, PGS.TS. Nguyễn Hà Nam, Phó Trưởng ban Khoa học và Đổi mới Sáng tạo, ĐHQGHN, GS.TS. Trần Xuân Tú, Viện trưởng Viện Công nghệ Thông tin, ĐHQGHN, cùng nhiều nhà khoa học đến từ Trường Đại học Công nghệ, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Trường Đại học Việt Nhật, Trường Quốc tế, Viện Công nghệ Thông tin và các đơn vị khác thuộc ĐHQGHN.
AI không chỉ là công nghệ, mà là công cụ phát triển trí tuệ con người
Phát biểu và trao đổi tại Seminar, GS.TS. Nguyễn Văn Tâm nhấn mạnh AI đang và sẽ tiếp tục tạo ra những thay đổi sâu sắc đối với cách con người học tập, làm việc, sáng tạo và hình thành tri thức. Trong bối cảnh đó, năng lực của mỗi cá nhân và sức mạnh của mỗi quốc gia không chỉ nằm ở khả năng phát triển, làm chủ công nghệ AI, mà quan trọng hơn là khả năng biến AI thành công cụ và đòn bẩy để nâng cao tri thức, năng lực và trí tuệ của con người cũng như toàn xã hội.
Từ góc nhìn đó, GS.TS. Nguyễn Văn Tâm giới thiệu năm trụ cột phát triển tri thức quốc gia trong kỷ nguyên AI, gồm: AI cho Giáo dục, AI cho Văn hóa, AI Chủ quyền, AI Tỉnh thức và Khoa học Nhận thức.
Mỗi trụ cột được cụ thể hóa thông qua những định hướng và dự án có tính tiên phong, từ giáo dục STEM cá nhân hóa bằng AI, bảo tồn và phát huy di sản văn hóa thời Trần, ứng dụng AI trong y tế, sáng kiến Giao diện não bộ – AI, đến xây dựng nền tảng AI phục vụ nghiên cứu nhận thức và phát triển tiềm năng con người.
Theo GS. Nguyễn Văn Tâm, năm trụ cột này không tồn tại độc lập mà có mối liên hệ chặt chẽ, tác động và bổ trợ lẫn nhau. Điểm hội tụ của các hướng tiếp cận là một câu hỏi lớn: AI có thể giúp con người hiểu, phát triển và kết nối trí tuệ như thế nào?
Từ đó, hành trình phát triển được mở rộng từ Trí tuệ Nhân tạo (Artificial Intelligence) → Trí tuệ Con người (Human Intelligence) → Trí tuệ Tập thể (Collective Intelligence).
Từ Cognitive Communication & Computation đến Mindful AI
GS.TS. Nguyễn Văn Tâm hiện là Chủ nhiệm Khoa Khoa học Máy tính, Dữ liệu và Trí tuệ Nhân tạo tại Institut Polytechnique de Paris. Tại Télécom Paris, GS là thành viên Ban Giám đốc và Trưởng Khoa Khoa học Máy tính và Mạng.
GS. Tâm có quá trình nghiên cứu quốc tế tại nhiều cơ sở hàng đầu thế giới, từng là Nghiên cứu viên hạng A tại Viện Công nghệ Thông tin và Truyền thông Quốc gia Nhật Bản (NICT), làm việc và nghiên cứu tại UC Berkeley và Stanford University, đồng thời nhận Senior Marie Curie Fellowship của Ủy ban Châu Âu.
Một dấu ấn nổi bật trong hành trình nghiên cứu của GS là việc khởi xướng hướng Cognitive Communication & Computation, tập trung vào xây dựng những hệ thống có khả năng nhận biết, học hỏi, suy luận và thích nghi với môi trường. Từ nền tảng này, GS tiếp tục phát triển tầm nhìn Mindful AI – hướng tới một thế hệ AI không chỉ thông minh và mạnh hơn mà còn hiểu con người hơn, lấy con người làm trung tâm và góp phần phát triển trí tuệ con người.
Tầm nhìn Mindful AI kết nối AI với khoa học nhận thức, khoa học thần kinh và Brain–AI, hướng tới việc sử dụng AI không chỉ để giải quyết các bài toán công nghệ mà còn để hiểu trí tuệ, khám phá tiềm năng con người và kiến tạo một tương lai tốt đẹp hơn.
GS.TS. Nguyễn Văn Tâm cũng là một trong những người tham gia sáng lập Mạng lưới Chuyên gia AI Việt Nam Toàn cầu (VGAIN), với mục tiêu kết nối các nhà khoa học, chuyên gia AI người Việt trên toàn thế giới, thúc đẩy hợp tác quốc tế, cố vấn và phát triển thế hệ tài năng trẻ, đồng thời đưa tri thức và công nghệ tiên tiến vào giải quyết những bài toán có ý nghĩa đối với Việt Nam.
Với hơn 100 công bố khoa học, GS. Tâm đã tham gia và dẫn dắt nhiều hướng nghiên cứu về AI cho hệ thống phân tán và IoT, AI cho an ninh mạng, AI cho y tế, khoa học nhận thức, Brain–AI và các mô hình nền tảng đa thể thức. Các công trình được công bố tại nhiều hội nghị hàng đầu như NeurIPS, ICML, ICLR, AAAI, ICCV và ICASSP.
Mở rộng cơ hội hợp tác nghiên cứu giữa ĐHQGHN và IP Paris
Một nội dung được các nhà khoa học và cán bộ trẻ đặc biệt quan tâm tại Seminar là những hướng nghiên cứu AI tiên tiến và cơ hội hợp tác học thuật giữa ĐHQGHN và IP Paris, bao gồm các chương trình Master, PhD, trao đổi sinh viên, nhà nghiên cứu và phát triển các nhóm nghiên cứu chung.
Các trao đổi tại Seminar cho thấy tiềm năng hợp tác rộng mở giữa ĐHQGHN và IP Paris trong những lĩnh vực AI thế hệ mới, đặc biệt tại giao điểm giữa AI, khoa học nhận thức, Brain–AI, AI đa thể thức, AI cho y tế và các hệ thống thông minh.
Sự kiện không chỉ mang đến những góc nhìn mới về vai trò của AI trong phát triển tri thức mà còn tạo diễn đàn để các nhà khoa học ĐHQGHN trao đổi trực tiếp về những hướng nghiên cứu mới, khả năng hình thành các nhóm nghiên cứu và mở rộng mạng lưới hợp tác quốc tế.
Seminar khép lại trong không khí cởi mở, học thuật và giàu tính kết nối, đồng thời mở ra nhiều cơ hội hợp tác giữa ĐHQGHN, IP Paris và các đối tác nghiên cứu quốc tế. Từ câu chuyện về AI, Seminar đặt ra một định hướng có ý nghĩa rộng hơn: không chỉ tạo ra những hệ thống AI ngày càng thông minh, mà còn sử dụng AI để hiểu con người tốt hơn, phát triển trí tuệ con người và kết nối những trí tuệ ấy để cùng giải quyết các thách thức lớn của xã hội.
